تحلیل و بررسی نقشه های هواشناسی
تاریخ : شنبه نوزدهم مهر 1393
نویسنده : امیر محسن

معرفی مولفه اتمسفری جدید انسو – تحلیلی بر وضعیت فعلی این شاخص و تاثیرات آن بر زمستان پیشرو

 

گزیده مطلب:

 

یک مولفه اتمسفری جدید برای تشخیص وقوع نوسان جنوبی انسو( النینو) ابداع شد.

 

. مزایای استفاده از این شاخص در شناسایی زمانی است که اتمسفر باتغییرات حاصل از ENSO همراه میگردد ،  تا اینکه بخواهیم از  الگوهای در حال تحول و شاخص های دورپیوندی موجود در حوزه اقیانوس آرام به تنهایی تاثیر پذیری داشته باشیم.

 

مولفه اتمسفری جدید انسو مبین اختلاف قابل توجه بین الگوهای آب و هوایی در شمال اقیانوس آرام  و شمال قاره آمریکا بر حسب علائم و مقادیر آن در طول فصل زمستان میباشد.در زمستان سال گذشته ما در وضعیت انسو منفی متوسط یا لانینا قرار داشتیم( زمستان 2013-2014)

 

شرایط  در زمستان امسال کاملا در نقطه مخالف سال گذشته میباشد و ما شاهد وقوع فاز مثبت خفیف تا متوسط نوسان جنوبی ( النینو) میباشیم. بنابر این انتظار ما بر این است در خلیج آلاسکا و نواحی غربی آمریکای شمالی شاهد شکل گیری الگوی مرکز کم ارتفاع و سرد باشیم  ( ناوه تراز میانی جو) دقیقا در همان مکانی که در زمستان سال گذشته با شکل گیری و تداوم حضور پراتفاع تراز 500 میلی بار جو مواجه بودیم.

 

اتمسفرهمواره با تغییرات سینوپتیکی ( روزانه) ، اینترسیزنال( هفتگی) و سالانه ( ماهیانه تا سالانه) در بازه های زمانی فوق الذکر مورد بررسی قرار میگیرد. بعنوان مثال طوفان برف نمونه ای از تنوع سینوپتیکی، مادیان جولیانMJO  یک متغیر هفتگی و نوسان جنوبی النینو نیز یک متغیر ماهیانه تا سالانه محسوب میشوند.بنابر اهمیت و تاثیرات مهم متغیر ماهانه-سالانه نوسان جنوبی یا انسو بر رژیم آب هوایی دنیا ما در این پست به تحلیل وضعیت فعلی انسو خواهیم پرداخت. انسو به شاخصی گفته میشود که مبنای آن اندازه گیری  و محاسبه گرایش دمای آب در حوزه اقیانوس آرام میباشد .

 

 النینو زمانی حادث میشود که آب های گرم از پهنه غربی اقیانوس آرام به نواحی شرقی آن منتقل میشوند. این تغییر و تحول بر چرخه جهانی الگوهای آب و هوایی تاثیرات قابل توجهی دارد.

برای اطلاع از جزئیات کامل مولفه اتمسفری جدید انسو لطفا بر روی لینک زیر کلیک نمایید:

معرفی مولفه اتمسفری جدید انسو – تحلیل و بررسی وضعیت فعلی این شاخص

نوع فایل PDF

حجم فایل : 1.3 مگ

 


برچسب‌ها: مولفه اتمسفری جدید انسو, پتانسیل تاوایی در تراز 200 میلی بار, النینو, پیش بینی پاییز و زمستان 1393
تاریخ : جمعه بیست و هشتم شهریور 1393
نویسنده : امیر محسن
مقدمه:

در آغاز بهار امسال دانشمندان و پژوهشگران هواشناسی نسبت به وقوع پدیده النینو قوی مشابه آنچه که در سال 1997 میلادی ( 1376 خورشیدی) رخ داد ، هشدار دادند و اعلام کردند که بدلیل بزرگ مقیاس بودن این پدیده احتمال وقوع تغییرات گسترده جوی در سر تا سر نیمکره شمالی دور از انتظار نخواهد بود!

 پدیده النینو همواره با دو متغیر اقیانوسی و اتمسفری همراهی میشود به این معنی که هم باید دمای آب در بخش اکتوریال شرق اقیانوس آرام با گرم شدن همراهی کند و هم اینکه مولفه اتمسفری SOI با قرار گرفتن در فاز منفی تکمیل کننده این پدیده تاثیر گذار بر روند اقلیم دنیا باشد.

بعد از گذر از روزهای ابتدایی ماههای بهار به دلیل قرار گرفتن مولفه اتمسفری( SOI) در فاز مثبت امید ها نسبت به وقوع پدیده النینو مشابه با آن چیزیکه در سال 1376 بوقوع پیوست روز به روز کاهش یافت و سازمانهای بین المللی همانند هواشناسی استرالیا، ژاپن، مرکز ملی اقیانوس شناسی امریکا شانس وقوع این پدیده را در هر آپدیت کاهش دادند تا اینکه مرکز ملی اقیانوس شناسی آمریکا در آخرین بروز رسانی خود در شهریور امسال ، شانس وقوع این پدیده را به 50 تا 65 درصد در اواخر پاییز 2014 و اوایل زمستان 2015 کاهش داد!

برابر با آخرین تحقیقاتی که توسط وب سایت هوای مشهد صورت گرفته( تاثیرات فاز گرم پدیده اقیانوسی انسو" النینو"  بر آنومالی بارش و دمای ایران) ،مسلما وقوع فاز گرم انسو ( النینو) منجر به رخ داد تاثیرات مثبت از نقطه نظر بارش در ماههای پاییز - زمستان و بهار در ایران خواهد گردید و فراهم شدن شرایط برای وقوع بارشهای بیشتر از نرمال در ایران ، انتظار بجایی خواهد بود.

آیا ما در پاییز و زمستان پیشرو با پدیده النینو مواجه خواهیم بود؟

شاخص اقیانوسی:

http://ioc-goos-oopc.org/state_of_the_ocean/sur/pac/map-pac-EquCylproj.jpg

 

بر اساس آخرین اطلاعات منتشر شده بعد از سرمایشی که در ماه آگوست در دمای آب در ناحیه Nino 3.4 بوقوع پیوست ، آنومالی دمای آب اقیانوس آرام در این ناحیه به تدریج افزایش پیدا کرد و دمای آب در این بخش به 0.5 + رسید که این وضعیت نشان از همراه شدن شاخص اقیانوسی این پدیده میباشد ( چنانچه آنومالی دمای آب در ناحیه نینو 3.4 به رنج 0.5+ برسد النینو آغاز میشه :

آخرین وضعیت آنومالی دمای آب در ناحیه اکتوریال اقیانوس آرام

http://up.iranjoman.com/images/l5o8r4d8yp0zgvc164te.gif

شایان ذکر است چنانچه آنومالی دمای آب در ناحیه مذکور به 0.5- کاهش یابد ما شاهد وقوع پدیده لانینا یا فاز سرد اقیانوس ارام خواهیم بود که در فاز سرد این پدیده مشابه با آنچه در زمستان 1386 رخ داد دمای هوا در طول زمستان سردتر از نرمال و مقادیر بارش نیز در میانگین کمتر از نرمال خواهد بود.

و اما وضعیت امروز :

آنچیزیکه ما امروز در بررسی وضعیت آنومالی دمای آب در ناحیه اکتوریال اقیانوس آرام شاهد آن هستیم حکایت از تجمع آب گرم زیر سطحی دارد که با همراهی امواج کلوین در حال حرکت به سمت شرق اقیانوس آرام میباشد که با این ترتیب ضمن به زیر کشیده شدن لایه ترموکلین انتظار بر این است ظرف چند هفته آینده آبهای گرم از اعماق اقیانوس آرام بتدریج به سطح آمده و منجر به گرم شدن دمای آب در ناحیه شرقی اقیانوس آرام گردد:

http://up.iranjoman.com/images/b0os09nrw0vy787wz2gg.gif

مولفه های اتمسفری:

همانطوریکه در بالا عنوان شد شاخص اقیانوسی انسو دلالت و تمایل بر آغاز النینو دارد و اگه فرض بر این باشد که در حال حاضر در فاز خنثی انسو قرار داشته باشیم ،متغیر های اتمسفری انسو با اطلاعات امروز مشخصا دلالت بر آغاز پدیده النینو دارند!

مولفه نوسان جنوبی South Oscillation Index

مولفه نوسان جنوبی که بصورت خلاصه به آن SOI   نیز گفته میشود، شاخص اندازه گیری میانگین آنومالی اختلاف فشار سطح دریا بین تاهیتی و داروین در بخش جنوبی اکوتریال اقیانوس آرام میباشد. این شاخص از اواخر ماه جولای 2014 بر روی فاز منفی قفل شده است  و فقط 3 بار بصورت جزیی وارد فاز مثبت خفیف شده است.
توضیح اینکه وقوع فاز منفی شاخص SOI معرف وقوع فاز گرم انسو یا النینو خواهد بود و این در حالیست بروز فاز مثبت دلالت بر فاز سرد انسو یا لانینا دارد:

 

http://up.iranjoman.com/images/o5b2z3jjfyej9xvwh4t.gif

 

شاخص چند متغیره انسو Multivariative Enso Index 

یکی دیگر از مولفه های  کلاسیک اتمسفری که بوسیله آن احتمال وقوع النینو مورد برسی قرار داده میشود شاخص چند متغیره انسو میباشد که بصورت اختصار به آن MEI گفته میشود.

 

این شاخص از اواخر ماه MAY  تا به امروز در فاز مثبت  ( 0.8+ تا 0.9+) قرار داشته است و خوشبختانه به این زودی ها هم هیچ تصوری برای تغییر فاز این شاخص وجود ندارد.

لازم به توضیح میباشد که فاز مثبت این شاخص مقارن با پدیده النینو بوده و فاز منفی آن دلالت بر وقوع پدیده لانینا دارد.

 

 http://up.iranjoman.com/images/3rj7ijlak5ru6bigt70d.png

 

 چرخه انرژی جنبشی جهانی "Global Atmospheric Angular Momentum "AAM

 شاخص جهانی باد Global Wind Osilliation "GWO 

 

چرخه انرژی جنبشی جهانی "AAM "  و همچنین شاخص جهانی باد  GWO دو متغیر مهم دیگر هستند که شرایط در اتمسفر را برای وقوع پیده النینو فراهم میکنند.

در بازه زمانی که این شاخص در فاز High ( بالا) قرار میگیرد شرایط اتمسفر تمایل زیادی به وقوع پدیده النینو پیدا میکند و این در حالیست که در فاز پایین "LOW" داده های آنالوگ حکایت از فراهم شدن شرایط  اتمسفر برای وقوع  پدیده لانینا دارند.در طی ماه آگوست  2014 این شاخص همواره در فاز پایین قرار داشت که یکی از دلایل سرمایش دمای آب در بخش اکوتریال اقیانوس آرام هم دقیقا از همین جهت بود.

در حال حاضر افزایش آنومالی دمای آب در بخش اکوتریال اقیانوس آرام مصادف با فاز High  شاخص های مذکور گردیده است.

 

http://up.iranjoman.com/images/cs3ikb7pt0kb4fw1q8.png

 

120day average 200 hPa velocity potential anomalies

و در انتهای این مبحث به بررسی آنومالی میانگین پتانسیل ولاسیتی در تراز 200 هکتوپاسکال در 120 روز گذشته میپردازیم . همانطوریکه در پلات ذیل به چشم میخورد محدوده آبی رنگ  که مبین فعالیت های همرفتی قوی ( طوفان و رعد و برق ) در محدوده استوایی اقیانوس آرام و واگرایی محض در تراز های بالایی جو میباشد

( آنومالی منفی) از اواخر ماه جولای 2014  بتدریج در حال جابجایی از سمت حوزه غربی اقیانوس آرام به سمت  حوزه شرقی این اقیانوس میباشد که این موضوع یکی از شواهد مهم وقوع فاز گرم انسو یا همان  پدیده النینو میباشد.

 

  http://up.iranjoman.com/images/fr5h70b4heu6lddyz5ri.png

 

نتیجه گیری:

ما در حال حاضر در دوره گذار از فاز سرد اقیانوس آرام و ورود به فاز گرم بخش شرقی اکتوریال اقیانوس ارام میباشیم. بررسی تمام فاکتورهای اتمسفری در حال حاضر دلالت قوی بر بروز پدیده النینو  در ظرف یک الی دو ماه آینده دارند که احتمال تقویت تمام فاکتور های اقیانوسی و اتمسفری همراهی کننده پدیده النینو و تشدید این پدیده دور از انتظار نمیباشد.

جمعه 28 شهریور ماه 1393

امیر محسن ظهوریان


برچسب‌ها: انسو, النینو, مولفه اتمسفری النینو, ترموکلین, اقیانوس آرام
تاریخ : جمعه دوم خرداد 1393
نویسنده : امیر محسن

در این پست آخرین تغییرات دمای آب در ناحیه نینو 3.4 و همچنین دمای آب SST اقیانوس ها و دریاها، جهت استفاده علاقمندان قرار میگیرد. 

به زبانی ساده، چناچه دمای آب در بخش استوایی اقیانوس آرام از عدد 0.5 + افزایش پیدا کند ما با پدیده النینو مواجه خواهیم . 

توضیح اینکه نمودار و نقشه زیر بصورت خودکار و پس از ریفرش هر 24 ساعت 4 بار بروز رسانی میشود.

 

http://www.tropicaltidbits.com/analysis/nino34.png

 


برچسب‌ها: النینو, NINO3, 4, دمای آب SST
تاریخ : سه شنبه سی ام اردیبهشت 1393
نویسنده : امیر محسن

النینو

http://gfdl.noaa.gov/~atw/vgrp/enso/img/cm2p1_elnino_3d.png

 

مرکز ملی اقیانوس شناسی آمریکا به تازگی تاثیرات پدیده اقیانوسی النینو بر رژیم بارش جهان را در ماههای مختلف سال به شرح ذیل منتشر کرد.

http://www.climate.gov/sites/default/files/IRI_ENSOimpactsmap_lrg.png

 

برای دیدن تصویر در اندازه واقعی لطفا بر روی آن کلیک نمایید

 

توضیح نقشه:

 

در توضیحات این نقشه آمده است که وقوع پدیده النینو در بخش استوایی اقیانوس آرام منجر به جابجایی الگوی کلی رژیم بارش در دنیا خواهد گردید. هرچند که وقوع پدیده النینو در هر سال از لحاظ تغییرات اقلیمی با سال مشابه قبلی متفاوت خواهد بود( اشاره غیر مستقیم به تاثیرات سایر شاخصهای دورپیوندی و مولفه های اتمسفری) ولی مشخصا تاثیرات این پدیده در نقاطی که در این نقشه به رنگهای سبز ( وقوع ترسالی) و نواحی زرد رنگ( وقوع خشک سالی) از سایر نقاط دنیا پر رنگتر و بارزتر خواهد بود و به احتمال بسیار بالا در شمال شرق ایران - آسیای میانه و کشور افغانستان ما به امید خدا شاهد وقوع ترسالی خواهیم بود.


برچسب‌ها: النینو, تاثیرات النینو بر بارش ایران
تاریخ : جمعه نوزدهم اردیبهشت 1393
نویسنده : امیر محسن
اینروزها خبرهای بسیاری زیادی در خصوص وقوع پدیده اقیانوسی النینو و تاثیرات این پدیده بر اقلیم کلی دنیا در فضای مجازی و رسانه های جمعی و گروهی دنیا به گوش میرسد که منبع تحلیل و اظهار نظرهای موجود بر اساس فلش بک و بررسی سابقه های موجود در آرشیو کشورهای مختلف دنیاست.


بعنوان مثال کشورهای استرالیا بعنوان یکی از کشورهایی بوده که اخیرا مطالبی بسیار زیادی در خصوص وقوع پدیده النینو و تاثیرات آن بر اقلیم این کشور منتشر کرده که بر این اساس از این پدیده بعنوان عاملی یاد شده که موجب کاهش بارش- افزایش دما-وقوع خشکسالی- آتش سوزی مراتع و جنگلها خواهد گردید.

متاسفانه در کشور ما بعضی از خبرگزاریها دقیقا با ترجمه اصل مطلب و انتشار آن بدون اینکه صلاحیتی در خصوص اظهار نظر در خصوص این پدیده جوی و تاثیراتش بر اقلیم ایران داشته باشند به بزرگنمایی این موضوع و اعلام رخداد تابستانی گرم نموده اند و این در حالیست که سازمانهای متولی این امر عموما اظهار نظر قطعی و مشخصی در این خصوص ارائه نمیکنند!

در بررسی این موضوع و تاثیرات آن بر اقلیم ایران  باید به عرض خوانندگان عزیر برسانم که اول از هر چیز هیچ سالی از لحاظ تغییرات جوی در مشابهت قطعی با سال قبل نیست و در ثانی برای اظهار نظر در خصوص شاخص های دورپیوندی تاثیرگذار بر اقلیم  یک منطقه جغرافیایی با تنوع اقلیمی گوناگون باید با  استفاده از مدل سازی و پیدا نمودن سالهای مشابه با احتیاط به اظهار نظر در این خصوص پرداخت.

در مجامع هواشناسی  و  اقلیم شناسی یکی از سالهایی که از آن به عنوان سالی مشابه در خصوص وقوع پدیده النیو با امسال یاد میشود سال 1997 میلادی است که در ادامه این پست به تحلیل آنومالی های ماه ژوئن سال مذکور خواهیم پرداخت.



پدیده النینو در سال 1997 میلادی - آنومالی دمای آب دریاها و اقیانوس ها

http://up.iranjoman.com/images/reusvvacw9fpltsmmnl0.jpg

النینو چیست؟

ال نینو (El Nino) اختلالات آب و هوایی بزرگی است که در نواحی گرمسیری اقیانوس آرام به وجود می آید و هر 3 تا 7 سال رخ می دهد. ال نینو تأثیری قوی بر قاره های اطراف اقیانوس آرام و در بخش گرمسیری آن دارد و برخی از اثرات آن بر روی نیمی از سیاره زمین دیده می شود.

فاز گسترش و بسط یافته ال نینو با افزایش دما از چند درجه سانتی گراد در سطح اقیانوس (3 تا 6 درجه سانتی گراد) و از سواحل پرو و اکوادور تا مرکز استوایی اقیانوس آرام را دربر می گیرد. یکی از نتایج چنین گرم شدنی اغتشاش درازمدت سیستم های آب و هوایی روی سرزمین های اطراف است. از آن جمله می توان به بارش باران های سنگین در مناطق معمولاً خشک و بروز خشکسالی در مناطق معمولاً مرطوب اشاره کرد.

ال نینو همچنین به صورت فاز گرم نوسان نامنظم آب و هوایی دیده می شود که انسو (ENSO) نامیده می شود (ال نینو/نوسان جنوبی) و براثر تعامل ناپایدار اقیانوس و جو ایجاد می شود. برخلاف ال نینو، فاز سرد، لانینا (La Nina)، با مقداری خنک شدن آب های سطحی در اقیانوس آرام استوایی رخ می دهد. لانینا واقعه ای است که ممکن است به دنبال یک ال نینو به وجود آید البته نه همیشه.


آنومالی تراز 200 میلی بار جو - ژوئن 1997

http://up.iranjoman.com/images/laihliieh1jt2bbmwx.jpg


در نقشه  بالا همانطوریکه مشاهده میکنید در ماه ژوئن سال مذکور ما شاهد آنومالی افزایش ارتفاع در تراز 200 میلی بار جو  در بخشهایی از آسیای میانه بوده ایم و این در حالیست که در بخشهای وسیعی از خاورمیانه و خصوصا نیمه شرقی ایران آنومالی قابل توجه کاهش ارتفاع ژئو پتانسیل در تراز 200 میلی بار جو ملاحظه میشود.توضیح اینکه آنومالی منفی در این نقشه یه معنای کاهش ارتفاع- عبور جریانات ناپایدار تراز میانی- کاهش دما خواهد بود.

آنومالی دمای سطح زمین -ژوئن 1997


 http://up.iranjoman.com/images/we0doypm60vxyzg2gmt.jpg

همانطوریکه در بالا گفته شد و با وقوع شکل گیری آنومالی کاهش ارتفاع در تراز 200 میلی بار جو  ما در نواحی شکلی گیری آنومالی منفی  ارتفاع در تراز 200 میلی بار ، در ماه ژوئن سال مذکور با کاهش دما خصوصا در نواحی جنوبی و تا حدودی شرقی کشور مواجه بوده ایم و این در حالیست که در نواحی شمالی خصوصا شمال غرب و شرق دریای کاسپین افزایش محسوس دما بوقوع پیوسته است.

نقشه  میانگین درصد پوشش ابر در ماه ژوئن 1997

http://up.iranjoman.com/images/aguto7znofoi1weq82m.jpg


در نقشه آنومالی بالا همانطوریکه در راهنمای نقشه به چشم میخور رنگهای گرم نشانگر افزایش درصد پوشش ابر بر روی بخشهای وسیعی از رشته کوههای زاگرس و استانهای مرکزی به سمت شمال شرق کشور میباشد این در حالیست که در سواحل دریای کاسپین و شمال غرب با کاهش ابر و پدیده مواجه بوده ایم


نقشه میانگین درصد وقوع بارش در ماه ژوئن 1997 


http://up.iranjoman.com/images/0dk2ez3ccm2jyjlt1.jpg


در این ماه  و همانطوریکه در نقشه به خوبی مشخص شده پس از شکل گیری آنومالی های مذکور در راستای رشته کوههای زاگرس- البرز شرقی- بخشهای نسبتا وسیعی از شمال شرق و بصورت نقطه ای در استانهای یزد و سیستان و بلوچستان آنومالی مثبت بارش به چشم میخورد.


اما نقشه های سامانه پیش بینی بلند مدت CFSv2  در آخرین آپدیت منتشر شده این مدل در روز گذشته دقیقا شرایط بسیار مشابهی در مقایسه با ژوئن 1997 برای ماه آینده میلادی ترسیم کرده است


آنومالی ارتفاع تراز 200 میلی بار جو- ژوئن 2014


http://up.iranjoman.com/images/po7uwka2cw3e6kkoumu4.jpg


آنومالی دمای سطح زمین- ژوئن 2014


http://up.iranjoman.com/images/fngj4vbnvoopxzg0qdf.jpg

آنومالی بارش - ژوئن 2014 


http://up.iranjoman.com/images/t9nzkkr24zshtds6hgbf.jpg


اشتراک گذاری این مطلب در صورت ذکر منبع و حذف نکردن مارک تصاویر بلامانع میباشد


برچسب‌ها: چشم انداز وضعیت جوی خرداد 93, النینو, آنومالی بارش, چشم انداز بارش
تاریخ : پنجشنبه بیست و پنجم مهر 1392
نویسنده : امیر محسن
با سلام خدمت دوستان و همراهان عزیز

از اینکه می بینم سوال می پرسید و علاقمند هستید بسیار خوشحال و مشعوف شدم.
این نمودار زیر در واقع پیش بینی شاخص دور پیوندی انسو هست. و اون خطوط رنگی هم پیش بینی بلند مدت مدلهای معتبر هواشناسی از تغییراتاین شاخص دور پیوندی هست. حالا این سوال پیش میاد که پدیده انسو چیست؟

   انسو (  ENSO ) نشانگر یک سازوکار جهانی بوده و لذا تاثیرات آن فراتر از یک قاره یا یک کشور است. با جابجایی وتغییر جهت جریانهای هوا در آغاز و اثنای دوره ال نینو ( شاخص پایین ) و لانینا (شاخص بالا ) مناطق مختلف تحت تاثیرهای گوناگونی قرار می گیرند .  هرچند این دگرگونی ها در عرضهای حاره و جنب حاره رو به استوا شناخته شده ولی در نواحی دیگر مثل مدیترانه، خاورمیانه و ایران تاثیر گذاری آنها هنوز در پرده ابهام است .   همان گونه که می دانیم ایران کشوری با آب و هوای خشک تا نیمه خشک می باشد ، که بین عرضهای 25تا 40 درجه شمالی قرار گرفته است ، و به علت دارا بودن اشکال گوناگون ناهمواریها  ، نسبت به دیگر کشورهای خاورمیانه از آب وهوای متنوعی برخوردار است .  البته این حالت تنها ناشی از تنوع ناهمواریها نبوده ؛ بلکه بیشتر از جریانهای جوی در مقیاس جهانی و سینوپتیکی نشات می گیرد .   در مورد تاثیر پدیده انسو در آب وهوا ی کشور ابتدا باید ا ذعان کرد که دوری و نزدیکی مناطق مختلف با ناحیه شرق آرام استوایی در میزان تاثیر گذاری موثر است و بدیهی است که بین میزان تاثیر و دوری از منطقه فوق رابطه معکوس وجود دارد .  چون شاخص نوسان جنوبی در حال حاضر تنها شاخص عددی مورد استفاده برای مطالعه پدیده انسو و سازوکارهای ال نینوو لانینا در واقع یک فرایند فیزیکی در رابطه با آن است ، لذا در بررسی پدیده انسو فعلاًجز شاخص نوسان جنوبی ، کمیت دیگری وجود ندارد .

 

   یک مقایسه ساده آماری که بین خشکسالیها و ترسالیهای کشور نوسان جنوبی انجام گرفت ؛ نشان داد که خشکسالیهای ایران در 1966 ، 71_1970 ، 1973 ، 1978 ، 89_ 1988 ؛ میلادی با شاخص بالا ( لانینا  )


Sea Surface Temperatures During El Niño















و ترسالیهای کشور در 1969 ، 1972 ، 1976 ، 1982 ، 1986 ؛ میلادی باشاخص پایین ( ال نینو ) همزمان بوده است . ( خوش اخلاق 1377)


Sea Surface Temperatures During El Niño











 



         ـ بررسی بارش سالانه ایران :

 

   در طول سی سال ( 63_ 1962 الی 92 _ 1991 ) شاخص استاندارد محاسبه شده برای متوسط بارش کشور در بیشتر موارد نسبت به شاخص نوسان جنوبی معکوس است . البته مواردی نیز دیده می شود که در آنها همخوانی وجود دارد ، ولی چندان شدید نبوده و فراوانی کمی دارند . بعلاوه هموارسازی چند جمله ای که در مورد داده ها انجام شد ؛ نشانگر روند متفاوت در منحنی شاخص  بارش کشور و نوسان جنوبی است . ضریب همبستگی  بارش سی ساله 37 ایستگاه کشور با بارش سالانه نوسان جنوبی نشانگر فراوانی زیاد ضرائب منفی بارش این ایستگاه نسبت به شاخص مذکور می باشد 0

 

 این مقادیر از لحاظ آماری معنی دار نبوده و فقط در چند ایستگاه معنی دار است ولی نکته مهم تعداد ایستگاههای دارای ارقام منفی می باشد ، که به 31 مورد می رسد. از این تعداد 22 ایستگاه ضریب همبستگی کمتر از  r=0/18 دارند. منفی بودن ضرایب همبستگی نشانگر این است که در دوره شاخص بالا ، بارش ایران کاهش ، ودر دوره شاخص پایین ، افزایش می یابد.

 

 ـ‌‌‌ چگونگی تاثیر گذاری پدیده انسو در ناهنجاریهای بارش ایران

 

   در پدیده انسو تغییرات فشار هوا و وقوع شاخص بالا یا پایین نوسان جنوبی نسبت به رویداد ال نینو و لانینا تقدم زمانی دارد و نیز این که مرحله لانینا و ناهنجاری سطح آب اقیانوس نهایتاً به رخداد  ال نینو منجر می شود .   در مرحله شاخص بالا و وقوع لانینا در استرالیا ی شمالی و جنوب شرقی آسیا بارشهای زیادی اتفاق می افتد و بالعکس در حوالی جنوب خاورمیانه  و دریای عرب ( میان شبه جزیره عربستان و هند، در جنوب دریای عمان ) هوا حالت فرونشینی دارد و پر فشارها ی جنب حاره در این قسمت تقویت شده  و به صورت نیمروزان گسترش می یابد  که از حوالی استوا تا ناحیه رو به قطب کمربند پر فشار جنب حاره کشیده می شود . متقابلاً در دوره شاخص پایین و پدیده ال نینو در استرالیای شمالی و جنوی شرق آسیا بارش به شدت کاهش یافته و جریان هوا در جنوب خاورمیانه و جنوب غرب آسیا از افزایش برخوردار بوده و احتمالاً کم فشار سودانی و دریای سرخ نسبت به متوسط قویتر بوده و انتقال دهنده انرژی و رطوبت عرضهای استوایی به سمت عرضهای میانه و بالا می باشد .

 

   در مقیاس  نیمروزان وقتی کم فشار درون حاره ای در شرق آرام به دلیل فرایند     ال نینو گسترش یافت ،   پر فشارجنب حاره ای  موازی با آن به طرفین رانده شده و  کمربند پر فشار های جنب حاره ای به سمت قطبین سوق می یابد . بالمال تاوه قطبی (  Polar Vartex) به نیمکره مقابل لغزیده و سطح غربی پیرا قطبی ircumpolar Westerly)) افزایش می یابد .

 

   به دنبال این سازوکار ، سیستم پر فشار جنب حاره در نیمکره شرقی به سمت استوا عقب نشسته و در مقابل ، کمربند بادهای غربی و امواج آن به طرف استوا پیشروی   می کند و در خاورمیانه و ایران  ( با شدت و ضعف ) دوره مرطوبتری آغاز می شود 0

 

    در وضعیت لا نینا پر فشارهای موجود در نیمکره غربی به ویژه در امتداد نیمروزان 90 درجه غربی قوی تر است که علت آن وجود جریانهای سرد کالیفرنیا ، همبولت در شرق اقیانوس آرام است . در این شرایط کم فشار درون حاره ای ضعیف و پر فشار جنب حاره به سمت استوا سوق یافته و متقابلاً در نیمکره مقابل  پر فشارهای مذکور به دلیل تقویت نسبی کم فشار اخیر به سمت قطب کشیده می شوند و در خاورمیانه و ایران وقوع خشکسالیها ، فراوانی نسبتاً بیشتری می یابد.    البته این نکته را باید پذیرفت ؛ که برخی از مراحل شاخص پایین ( ال نینوی سال 73_1972) درکشور ما مقارن با خشکسالی بوده است . در این مورد تغییرات در هم بافته الگوهای جهانی و سینوپتیکی نیز موثر  می باشد .

 

 برای مثال می توان به موقعیت و ارتفاع تاوه قطبی و نیز جهت گیری محور تاوه و پشته بادهای غربی در آسیا نسبت به مناطق خاص مانند کوههای اورال یا شبه جزیره اسکاندیناوی اشاره کرد .

 

   در این خصوص لغزش تاوه قطبی ( فرضاً رویداد ال نینو ) به سمت شرق اورال باعث جریان شمال غربی در کشور و آغاز دوره خشک وانتقال آن به غرب اورال باعث جریان جنوب غربی و دوره مرطوب می شود ؛ که حالت اخیر فراوانی بیشتری دارد. 


  تاثیرات ال نینو بر زندگی بشر:


   در زمان استیلای پدیده ال نینو پر فشار جنب حاره پرو به دنبال جریان آب سرد پرو به طرف جنوب جابجا  می شود به دنبال این تغییرات جریان آب گرم ، سواحل پرو  و سواحل اکوادور را هم در  برمی گیرد . این جریان گرمتر و کم املاح تر و در نتیجه از مواد غذایی فقیر تر است .

 

    علاوه بر آن در سواحل پرو مانع بالا آمدن آبهای حاصل خیزتر زیرین می شود ؛ که این سبب مرگ ومیر ماهیها و بخصوص ماهی کولی که غذای عمده پرندگان دریایی است می شود . به دنبال مرگ و میر ماهیان ، میلیونها پرنده دریایی به علت عدم وجود غذای عمده خود یعنی ماهی کولی در ساحل نابود می شوند ؛ که این لطمه اقتصادی جبران ناپذیری را در صنایع ماهیگیری و کود مرغ دریایی گیری برای کشورهای پرو و اکوادور به بار می آورد .


   از آسیب های محلی دیگر ؛ بارندگی های سیل آسا در بخشهایی  از سواحل پرو و اکوادور که به طور معمول لم یزرع می باشد ، است که سبب ته نشست ههای گلی و تخریب شالوده این مناطق می شود و در مجموع به دلیل شرایط نابهنجار به وجود آمده ، پدیده ال نینو در منطقه به عنوان فاجعه طبیعت شناخته شده است .  

 

                نـتـایـج :

 

    پدیده انسو سازو کار در مقیاس جهانی بوده و نقاط گوناگون کره زمین با شدت و ضعف از آن تاثیر می پذیرند.

 

   با وجود محرز بودن رابطه بین شاخص نوسان جنوبی وبارشهای کشور به سبب بعد مسافت بین آن منطقه و  ایران و نیز وجود عوامل دیگر اثرات آن تعدیل ، تخفیف و یا حتی به شکل معکوس در می آید.

 

   پدیده انسو نه مستقیماًً بلکه به صورت غیر مستقیم از طریق دگرگون سازی الگوهای گردش عمومی جو و مراکز فشار مربوطه  یا یه عبارت دیگر از طریق "پیوند از دور "در شرایط آب وهوایی کشور تاثیر می گذارد .

 

   با توجه به داده های شاخص بارش کشور و نوسان جنویی تقریباً در حدود 65% و بیشتر موارد خشکسالی کشور با شاخص بالا " لانینا" و 35% و کمتر با شاخص پایین "ال نینو " همراه بوده است .البته این ارقام تقریبی بوده و نیاز به بررسیهای بیشتر دارد .

 

   با توجه به موقعیت مکانی و استقرار متفاوت امواج راسبی (Rossby Wave) وسیستمههای مربوطه در دوره های ال نینو و لا نینا ، وقوع پدیده های اخیر ، معیار کاملی برای پیش بینی دقیق تغیرات بارش نبوده است ، ولی نشان دهنده این است که شرایط آب وهوایی کشضور دچار تغییرات مشخصی خواهد شد .

 

       پیشنـهادات:

 

1- استفاده از روشهای آماری برای یافتن ارتباط بین پدیده جهش بارشهای کشور و جهش های موجد در شاخص نوسان جنوبی .سعی در یافتن شاخص های جدید هواشناختی که هم به صورت مداری و هم نیمروزان تغییرات فشار را در مناطق بحرانی مورد سنجش قرار دهد و همبستگی بهتری را با بارشهای کشور ظاهر سازد.

 

2- استفاده از نوسانات سطح آب در اقیانوسهای آرام و اطلس استوایی ، دریای مدیترانه و دریای عرب .

 

3 - سعی در طراحی مدلی چند متغییره که در آن شاخصهای نوسان جنوبی ، وزش زناری ( کمربندی) ، شاخص اطلس شمالی ونیز دمای آی دریاها با تغییرات عناصر جوی در سطح کشور مورد برازش قرار گیرد ، که در این خصوص روش تحلیل کانونیکAnalysis)  (Canonical توصیه می شود.   

        منـابع و مـاخـذ:     

 

 1- خوش اخلاق ، فرامرز : پديده انسو و تاثيرات آن بر رژيم بارش در ايران ، فصلنامه تحقيقات جغرافيايي، شماره 51 ،مشـهد ، زمستان، 1377

 

2- عليجاني، بهلول : معرفي جغرافيايي پديده ال نينو ، گاهنامه افق، نشريه داخلي دانشگاه تربيت معلم تهران ، شماره 1 ، پاييز،1377

 

 3- قائمي ،هوشنگ :  هوا شناسي عمومي ، انتشارات سمت ، تهران،


پیش بینی جدید مدلهای هواشناسی از تغییرات انسو در ماههای آینده


تاریخ صدور: 16 اکتبر 2013

http://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/NMME/current/images/nino34.NMME.png


برچسب‌ها: انسو, النینو, لانینا, NMME مدل
تاریخ : سه شنبه پنجم شهریور 1392
نویسنده : امیر محسن

برخی از پیش بینی های فصلی در روزهای اخیر خبر از آغاز فاز گرم انسو ( النینوی خفیف) از آغاز زمستان پیشرو میدادند ولی مطابق با آخرین اخبار و اطلاعات و همچنین با عنایت به تصویر ذیل در زمستان پیشرو ما با فاز خنثی انسو مواجه خواهیم بود و اینطور بنظر میرسد که شاخص انسو از ابتدای بهار 2014 در فاز گرم( النینو) قرار خواهد گرفت:



http://www.up.iranjoman.com/images/owycr2hq19rka2dpgk7v.png


برچسب‌ها: انسو, النینو, لانینا, پیش بینی چشم انداز انسو, El Nino
آخرین مطالب